Chính Sách Đa Dạng Hóa Kinh Tế Của Bru-nây

Bru-nây là một nước nhỏ với gần 400.000 dân. Kinh tế phát triển khá ổn định. Trong 10 năm trở lại đây, GDP tăng bình quân hàng năm 1,5%.

Người dân Bru-nây được hưởng một cuộc sống tương đối cao, đứng thứ 2 khu vực Đông Nam Á, chỉ sau Singapore, với bình quân tính theo đầu người 31.000 USD (năm 2008). Được hưởng những thành quả trên là do (1) tình hình chính trị Bru-nây ổn định, (2) Chính phủ tập trung đầu tư vào lĩnh vực dầu khí, cơ sở hạ tầng và (3) thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội.

Tuy nhiên, sự thịnh vượng về kinh tế trong nhiều năm qua của Bru-nây không có cơ sở để đảm bảo lâu dài, nhất là khi giá dầu lên xuống bấp bênh và trữ lượng dầu ngày một cạn kiệt (Hiện nay, Bru-nây sản xuất khoảng 170.000- 200.000 thùng /ngày). Theo Cơ quan phát triển kinh tế Bru-nây (BEDB), ngành công nghiệp dầu khí chiếm 50% nền kinh tế, đóng góp trên 90% nguồn thu từ xuất khẩu nhưng chỉ sử dụng 3% lực lượng lao động. Khu vực kinh tế công, nguồn sử dụng chính lực lượng lao động, không thể hấp thụ hết số lao động trẻ. Khoảng cách giữa khát vọng, năng lực của thế hệ trẻ và cơ hội việc làm được tạo ra của nền kinh tế ngày một rộng thêm. Vì những lý do trên, nhu cầu đa dạng hóa nền kinh tế nhằm hạn chế dần sự lệ thuộc vào ngành dầu khí là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu đối với Chính phủ Bru-nây.

Đa dạng hóa kinh tế nhằm thoát khỏi sự phụ thuộc quá lớn vào ngành dầu khí là ưu tiêu lớn nhất trong định hướng phát triển kinh tế của Bru-nây. Nhằm mục đích này, một trong những định hướng là phát triển ngành công nghiệp Hồi giáo (Halal Industry) với thương hiệu Bru-nây. Liên tục trong 4 năm qua, Bru-nây đã tổ chức hội chợ triển lãm sản phẩm Hồi giáo cùng với việc tổ chức Hội nghị quốc tế về sản phẩm Hồi giáo. Năm 2008,  có 14 nước tham gia Hội chợ này với chủ đề " Sự xuất hiện của nền kinh tế thị trường Hồi giáo". Thương hiệu sản phẩm Hồi giáo được sản xuất, chế biến và đăng ký theo một quy trình rất nghiêm ngặt nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn cao cho  người tiêu dùng. Chính phủ Bru-nây đã đầu từ hàng tỷ USD vào dự án này.

Đầu năm 2009, một tư duy mới xuất hiện, cho rằng, đa dạng hóa kinh tế không có nghĩa là tách khỏi ngành dầu khí mà cần sử dụng danh tiếng của Bru-nây, một nước sản xuất dầu, khí, để phát triển chính ngành này. Theo hướng này, Bru-nây đã đề ra kế hoăch triển khai một số dự án, chủ yếu là dịch vụ dầu khí và hóa dầu như xây dựng nhà mày lọc dầu, khu công nghiệp khí hóa lỏng methanol, khu chế xuất… với vốn đầu tư hàng tỷ USD và sự trợ giúp kỹ thuật từ bên ngoài. Ngoài hai hướng chủ yếu trên, Bru-nây tập trung phát triển ngành công nghiệp vi phân tử với sự trợ giúp kỹ thuật của Nhật Bản. Thành tựu của ngành công nghiệp này sẽ được ứng dụng trong nông nghiệp, lâm nghiệp, thực phẩm và dược phẩm…  Nuôi trồng thủy sản cũng là một thế mạnh của Bru-nây. Hiện nay, Bru-nây đang triển khai một số dự án nuôi trồng thủy sản với sự hợp tác kỹ thuật của Đài Loan. Điển hình là dự án nuôi cá hồng để xuất sang thị trường Trung Quốc. Dự tính, dự án này sản xuất khoảng 2.000 tấn cá/năm để xuất khẩu. Trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, Bru-nây đang triển khai một số dự án nhằm biến Bru-nây thành một trung tâm tài chính Hồi giáo trong những năm tới. Để đảm bảo an ninh lương thực, Bru-nây đang triển khai dự án trồng lúa với sự trợ giúp kỹ thuật của Philippines. Tại Hội nghị phát triển quốc gia lần thứ 8 (năm 2007), Bru-nây đặt mục tiêu đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, từng bước tự túc và tiến tới tự túc một phần về lương thực trong 10 - 15 năm tới. Chính phủ Bru-nây dự kiến đầu tư khoảng 50 triệu đô la Bru-nây (1,00 BND = 1,45 USD) cho dự án phát triển nông nghiệp trong giai đoạn  2009-2015. Dự án được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn đầu từ 2009-2010, với vốn đầu tư 10 triệu đô la, phấn đấu đến 2010 đạt  5.800 tấn. Giai đoạn hai từ 2011 - 2015, với vốn đầu tư 40 triệu đô la, phấn đấu đạt 18.000 tấn, đáp ứng 60% nhu cầu lương thực của Bru-nây (mỗi năm Bru-nây phải nhập trên 30.000 tấn gạo, chủ yếu từ Thaí Lan). Phát triển du lịch, nhất là du lịch sinh thái, cũng là một hướng phát triển của Bru-nây. Chủ trương của Bru-nây là gắn kết với Malaysia và các nước trong khu vực, biến Bru-nây thành một điểm đến của khách du lịch.

Theo một số nhà nghiên cứu nước ngoài, tiến trình đa dạng hóa kinh tế của Bru-nây tiến triển rất chậm chạp vì vấp phải một số lực cản. Cũng theo các nhà nghiên cứu trên, Bru-nây cần khắc phục tình trạng quan liêu, tiến hành cải cách trong khu vực công và khuyến khích sự thay đổi trong nếp nghĩ của người dân Bru-nây.

                               Đại sứ quán Việt Nam tại Bru-nây
                      (Tổng hợp theo  Brunei Times và Borneo Bulletin  ngày 15/7/2009 và một số nguồn tin khác)

 
Copyright by © 2005 Vietnam Ministry of Foreign Affairs - Office in HCM City Email: Banbientap@mofahcm.gov.vn