Brunei và ngành dầu khí

Vị trí, vai trò ngành dầu khí:

          Brunei là quốc gia có nguồn dầu khí với trữ lượng khá lớn. Công cuộc thăm dò và khai thác dầu khí đã diễn ra trên 75 năm nay, chủ yếu do các công ty nước ngoài tiến hành. Doanh thu dầu khí đóng góp hơn 70% GDP, chiếm 90% chi tiêu của Chính  phủ. Hiện nay, Bru-nây khai thác khoảng 170.000 - 200.000  thùng/ngày. Theo Cơ quan Phát triển Kinh tế Brunei (BEDB), các chi tiêu của chính phủ cho quốc phòng, an ninh, giao thông vận tải, đầu tư cho các công trình quốc gia lớn và các hoạt động của Chính phủ đều dựa vào nguồn thu từ ngành dầu khí.

         Theo đánh giá của các chuyên gia nước ngoài, nguồn dầu khí của Brunei, nguồn thu chính của nhà nước, sẽ cạn kiệt trong 25 năm tới. Trong tình hình  giá dầu lên xuống bấp bênh, các nước trên thế giới đang chạy đua tìm kiếm các nguồn  năng lượng thay thế mới, thân thiện hơn với môi trường, thu nhập từ nguồn dầu khí của Brunei sẽ ngày một giảm. Hiểu được điều đó, Chính phủ Hoàng gia Brunei đã đề ra chiến lược đa dạng hóa nền kinh tế, từng bước giảm dần sự lệ thuộc vào dầu khí. Chính sách đa dạng hóa kinh tế, theo một số chuyên gia, phải bắt đầu từ chính ngành dầu khí. Đó là chủ trương phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, dịch vụ, làm tăng thêm giá trị của ngành công nghiệp dầu khí.

Công cuộc tìm kiếm, thăm dò dầu khí:

          Mục tiêu của ngành dầu khí Brunei là đẩy mạnh thăm dò, tìm kiếm, khai thác và phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ như lọc, hóa dầu…

          Khu vực biển rộng trên 10.000 km2 tiếp giáp bờ biển tại Quận Belait là khu vực được đánh giá có trữ lượng dầu khí lớn nhất hiện nay ở Brunei. Hoạt động thăm dò, khai thác diễn ra khá nhộn nhịp. Các thiết bị với công nghệ hiện đại, tiên tiến đã được nhập vào để phục vụ công cuộc thăm dò, khai thác. Công nghệ 3D cũng được áp dụng ở các khu vực khác nhau, đem lại những kết quả rất khích lệ.

          Công ty Shell Brunei Petrolium, một liên doanh giữa Brunei và Shell của Hà Lan, có tổng hành dinh ở Seria đã phát hiện mỏ dầu mới tại Lô I, K vào năm 2004 với trữ lượng trên 100 triệu thùng tại sườn Phía Bắc Seria, nằm sâu trong đất liền, nơi đã khai thác trong nhiều năm qua.  

          Các công ty Shell Brunei, Loon Energy Inc, QAF Brunei Sdn. Bhd, Petrolium Brunei, National Petrolium, Jessra International Petrolium, Shell Deeper Water Borneo đã ký kết các hợp đồng với các tập đoàn British Petrolium, Shell Hà Lan BHP Billion, Amerada Hess, Conoco, Total và  Mitsubishi.  Năm 2006, liên doanh dầu khí Brunei đã ký với China Oil USA (Ma Cao), CoLmt (China Oil) hợp đồng thăm dò và khai thác tại  lô L và M, một khu vực  nằm xa đất liền. Phương thức hợp tác thường là hai hoặc nhiều bên, lợi nhuận được chia theo cổ phần đóng góp (Ví dụ tại lô J, Liên doanh Total Fina Elf chiếm 60% cổ phần, BHP 25% và  Amerada Hess 15% ; tại lô K , Shell-Brunei chiếm 50%, Conoco 25%, Mitsubishi 25%...). Các lô B, J, K, L và M cũng đã có chủ.

         Từ cuối năm 2008, Bru-nây đã tiến hành đàm phán cấp cao với Malaysia về phân định biên giới trên đất liền và trên biển nhằm tiếp tục triển khai các hợp đồng đã ký với một số công ty nước ngoài về thăm dò, khai thác dầu khí. Tháng 3/2009 Brunei và Malaysia đã ký Thư trao đổi về phân định biên giới trên đất liền và biển. Đề xuất về việc thiết lập một Ủy ban hỗn hợp giữa hai nước để xử lý vấn đề này đã được nêu trong chuyến thăm mới đây của Thủ tướng Malaysia. Các tổ kỹ thuật đang triển khai công tác đo đạc trên thực địa chuẩn bị cho việc phân giới.

Hướng đi trong tương lai:

          Nhằm tạo điều kiện cho ngành dầu khí tiếp tục phát triển, từ năm 2001, Chính phủ Hoàng gia Brunei đã cho phép mở rộng đấu thầu về thăm dò và khai thác dầu khí cả trên đất liền và trong vùng thềm lục địa.

          Để tăng thêm nguồn thu từ ngành dầu khí, giảm dần việc xuất khẩu dầu thô, Chính phủ Brunei đã khuyến khích các doanh nghiệp vừa và nhỏ mở rộng hợp tác đầu tư, liên doanh, liên kết với các đối tác nước ngoài nhằm phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, dịch vụ như lọc dầu, hóa dầu …

          Nhà máy sản xuất khí Methanol ở Khu công nghiệp Sungai Liang Park (gần Seria), khởi công năm 2008 là một hình mẫu theo hướng này, là biểu tượng của sự hợp tác giữa Brunei và Nhật Bản. Với vốn đầu tư trên 450 triệu đô la Mỹ, nhà máy sản xuất khí Methanol là một liên doanh giữa Công ty Methanol Brunei với Mitsubishi Gas Chemical and Itochu (Nhật Bản) sẽ hoàn tất và cho ra sản phẩm khí hóa lỏng đầu tiên vào cuối năm 2009. Sản phẩm này sẽ được xuất sang Nhật Bản và một số thị trường khác. Một cảng biển đang được gấp rút xây dựng để phục vụ cho hoạt động xuất, nhập khẩu các sản phẩm của khu công nghiệp này.

          BEDB đang tiếp tục thương lượng với một số đối tác nước ngoài về dự án xây dựng nhà máy lọc dầu và một số dự án khác để phát triển ngành dầu khí của Brunei.