KHUYẾN CÁO ĐI LẠI BRUNEI DARUSSALAM

I.     Đặc điểm chung:

1.    Hệ thống chính trị:

       Brunei Darussalam (gọi tắt là Brunei) theo thể chế quân chủ lập hiến. Vai trò và quyền lực của Nhà vua là tối thượng. Quốc Vương vừa là Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Tài chính và quyết định hầu hết các vấn đề lớn của đất nước.  

1.1. Phong tục, tập quán, tôn giáo, tín ngưỡng:
        
          Brunei là nước Hồi giáo với 70% dân số theo đạo Hồi. Việc sử dụng tước vị là thể hiện sự trọng thị trong xưng hô ở Brunei. Một nam giới thông thường được gọi là Awang và nữ giới là Dayang. Tước hiệu Pengiran thuộc dòng dõi Hoàng tộc. Những người có công lớn đóng góp cho đất nước trên các lĩnh vực khác nhau được nhà Vua ban tặng các chức danh Pehin và Dato. Người Brunei thường dùng chức danh trên trong giao tiếp hàng ngày thay thế cho tên gọi.
 
         Người Brunei không dùng tên họ, con trai thường có đệm là bin, con gái là binti, tiếp theo là tên của người cha. Phụ nữ có chồng không gọi theo tên chồng mà vẫn giữ tên của mình.

        Mặc dù 70% dân số là người Hồi giáo, nhưng  Hồi giáo là Quốc đạo và luật lệ, tập tục Hồi giáo được tuân thủ rất rộng rãi và nghiêm ngặt ở Brunei.

1.2.    Những hành vi và cử chỉ cần lưu ý trong giao tiếp:  

•    Dùng  ngón tay cái của bàn tay phải hoặc trái khi chỉ vào ai đó thay cho ngón tay trỏ.
•    Sau khi bắt tay, thường áp bàn tay phải lên ngực phía bên trái để tỏ lòng chân thành,  thân thiện.
•    Khi tặng quà nên đưa bằng tay phải hoặc để tay trái đưới cổ tay phải để nhận khi được tặng quà.
•    Khi vào thăm nhà thờ Hồi giáo phải bỏ giày, dép phía ngoài, rửa chân tay, lau  mặt, tránh đi trước mặt những tín đồ trong lúc họ đang cầu nguyện hoặc đụng chạm vào sách Kinh Koran. Nếu là phụ nữ phải dùng khăn che đầu, không để lộ đầu gối và cánh tay.

1.3.   Những điều nên tránh:

•    Không ngồi vắt chéo chân, nhất là là trước đông người hoặc trong các cuộc tiếp khách thăm viếng xã giao.
•    Buôn bán, tàng trữ và xử dụng thuốc phiện, ma túy là phạm tội nghiêm trọng  nếu bị bắt, truy tố sẽ chịu án phạt tử hình.
•    Nghiêm cấm mang súng, vật dụng nổ, và các loại hung khí khác.
•    Không được uống rượu, bia, đồ uống có cồn nơi công cộng trừ khi ở một số  khách sạn được cho phép hoặc ở nhà riêng.
•    Khi dự bữa ăn với người Hồi giáo dùng tay trái để ăn sẽ là thiếu lịch sự (bị coi là tay không sạch), nên dùng cả hai tay trong khi ăn.
•    Theo luật Hồi giáo,  tín đồ Hồi giáo bị nghiêm cấm ăn thịt lợn và uống rượu, bia, đồ có cồn.
•    Phụ nữ không được ăn mặc hở hang khi tham dự các hoạt động xã hội như:  chiêu đãi, tiệc tùng nhất là trong các hoạt động tôn giáo.
•    Tặng phẩm dùng tặng người Hồi giáo tránh mua những tranh ảnh có hình phụ nữ, con vật, đặc biệt là lợn. Đồ thủ công mỹ nghệ, gốm, sứ, vàng bạc, đá quý  là những đồ được ưa thích.
•    Là thiếu lịch sự nếu ăn, uống ở những nơi công cộng, trừ những khu vực dành cho giã ngoại, các hội chợ ẩm thực. Trong tháng ăn chay của người Hồi giáo hay còn gọi là tháng Ramadhan (vào tháng 9 hàng năm), người Hồi giáo không được ăn, uống từ lúc  mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn. Và sẽ là thiếu tôn trọng, thiếu lịch sự nếu ăn, uống trước mặt mọi người trong tháng ăn chay này.
•    Brunei không cho phép kinh doanh các dịch vụ: quán rượu, bia; hộp đêm, vũ trường hay karaoke. Luật pháp Brunei cấm tụ tập đông người ở các nơi công cộng. Nếu có phải xin phép cảnh sát trước.   

 1.4.  Các danh lam, thắng cảnh, di tích lịch sử ở Brunei:

       Đến Brunei bạn có thể đến thăm một số danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử sau:
•    Nhà thờ hồi giáo Sultan Omar Ali Saifuddien Mosque: Nằm ở trung tâm Bandar Seri Begawan, mở cửa từ Chủ Nhật đến thứ Tư từ 8h00-17h30.  Khách thăm phải bỏ dày ở ngoài và phụ nữ phải có khăn bịt đầu.
•    Làng nổi Kampong Ayer (Floating Village): Ở Bandar Seri Begawan. Đây là một làng trên sông nước, lớn nhất thế giới. Nơi đây còn có hai viện bảo tàng nhỏ trưng bày các hiện vật  đồ đồng được khai quật ở Brunei.    
•    Khách sạn Empire Hotel and Country Club: Là một khách sạn 6 sao, nằm  sát bờ biển với những tiệm ăn Á, Âu, và những phòng hội nghị rộng lớn, sang trọng. Đây cũng là trung tâm của những hội nghị, hội thảo, các cuộc chiêu đãi … Khách sạn nằm khá xa trung tâm nên không thuận tiện cho việc đi lại,  mua sắm và gía phòng ở, dịch vụ tương đối  cao.
•    Công viên Jerudong: Là khu vực Disneyland của Brunei, với những khu vui chơi dành cho trẻ em. Tại đây có một sân khấu nổi, nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, vui chơi, giải trí.  
•    Nhờ thờ Hồi giáo Jame' Asr Hasanal Bolkiah Mosque: Xây dựng nhân kỷ niệm lần thứ 25 ngôi trị vì của nhà Vua, là nhà thờ lớn, hoành tráng nhất ở Brunei.  Khách đến thăm quan phải cởi dày, gửi máy ảnh, túi xách ở quầy tiếp tân. Phụ nữ phải trùm khăn đen do người quản nhà thờ cung cấp. Mở cửa từ Chủ nhật - thứ Tư từ 8h00 - 12h00, 14h00 - 15h00 và 17h00-18h00.
•    Bảo tàng Hoàng gia - The Royal Regalia Building: Ở trung tâm Bandar Seri Begawan, trưng bày nhiều hiện vật lịch sử. Mở cử từ thứ Bảy đến thứ Năm từ 9h00 - 16h30.
•    Trung tâm lịch sử Brunei - Brunei History Centre:  Nằm ngay cạnh Viện Bảo tàng Hoàng gia, được xây dựng năm 1982. Người thăm quan có thể chứng kiến tranh ảnh, các hiện vất phản ánh lịch sử của các thế hệ Hoàng tộc Brunei. Mở cửa từ thứ Hai đến thứ Năm và thứ Bảy,  từ 7h40 - 16h30.
•    Trung tâm phát hiện dầu, khí - The Oil and Gas Discovery Centre (0GDC): Nằm ở Seria, cách Thủ đô Bandar Seri Begawan khoảng 100 Km, do Cong ty Shell Brunei xây dựng. Nơi đây trưng bày các hiện vật của ngành dầu, khí Brunei. Mở cửa từ thứ Ba đến thứ Bảy từ 9h00 - 17h00, thứ Bảy và các ngày lễ từ 10h00 -18h00.
•    Viện bảo tang Bru-nây -The Brunei Museum: Nằm ở Kota Batu, là viện bảo tàng lớn nhất ở Brunei, gồm nhiều phòng trưng bày tranh, ảnh, hiện vật về lịch sử, văn hóa và con người Brunei. Mở cửa từ thứ Năm đến thứ Bảy từ 9h30 - 17h00.  
•    Trung tâm hàng thủ công, Mỹ nghệ Brunei - The Arts and Hadicrafts Centre: Nằm dọc Đường Residency, trưng bày đồ thủ công, mỹ nghệ của Brunei. Mở cửa từ thứ Hai đến thứ Bẩy, từ  8h00 - 17h00.
•    Cung điện Hoàng gia - Istana Nurul Iman: Nằm ở trung tâm Bandar Seri Begawan, là nơi ở của Quốc Vương, là cung điện lớn nhất thế giới hiện nay với 1,788 phòng và một phòng tiệc có thể chứa 4.000 khách,  một phòng ăn tới 500 người. Cung điện chỉ mở cửa cho khách thăm vào dịp Tết Hồi giáo - Hari Raya ( thường là vào tháng 7 hàng năm) .   
 
1.5.  Ẩm thực: Người Brunei chủ yếu ăn các thức ăn Hồi giáo (halal foods) với thực phẩm chính là thịt bò, trâu, gà và hải sản, dùng nhiều hạt có dầu, gia vị như quế, hôi, hạt tiêu, không hợp khẩu vị của người Việt Nam. Thịt lợn có bán trong một số cửa hàng của người Hoa. Tuy nhiên, đến thăm Brunei bạn có thể ăn tại các quán ăn của người Hoa với khẩu vị phù hợp, gía cả rất phải chăng (16% dân số Brunei là người gốc  Hoa).  
 
1.6.  Ngôn ngữ giao tiếp:  Tiếng Malay là chủ yếu nhưng tiếng Anh được sử dụng khá phổ biến ở Brunei.

1.7.  Đơn vị tiền tệ:  Đồng đô la Brunei (BND). Đồng đô la Singapore có giá trị tương đương với đồng BND và có thể sử dụng như đồng bản tệ. Đơn vị tiền tệ: 1000, 500, 100, 50, 20, 10, 5 và 1 BND.  Tiền xu có mệnh gía: 50, 20, 10, 5 và 1 cent.

2.    Quy định về xuất, nhập cảnh.

2.1. Thị thực nhập cảnh:
        
•    Công dân Việt Nam và Brunei được miễn visa nhập cảnh với thời hạn 14 ngày (từ tháng 8/2007) . Tuy nhiên, công dân Việt Nam sang làm việc, lao động tại Brunei phải xin thị thực nhập cảnh tại ĐSQ Brunei ở Hà Nội. Người thăm thân phải có giấy bảo lãnh và phải xin thị thực tại các Cơ quan đại diện của Brunei ở nước ngoài.

•    Lệ phí sân bay:  12 BND ( Đô la Brunei hoặc Singapore, không nhận USD).
•    Người xuất cảnh Brunei được phép mang ra 5.000,00 USD, tương đương với 7.000,00 BND tiền mặt.
•    Khi nhập cảnh mỗi người được mang vào 2 lít rượu (02 chai) và 12 lon bia nhưng phải khai báo hải quan. Khi xuất cảnh, rượu, bia và các chất lỏng phải gửi theo hành lý, không được xách tay. Nếu mang theo túi xách tay sẽ bị tịch thu. Người nhập cảnh Brunei phải làm tờ khai hải quan, Tờ khai kiểm dịch và khai báo hàng hóa, tiền mặt mang vào.
•    Hàng hóa tạm nhập, tái xuất dùng vào mục dịch triển lãm, nếu không theo đường ngoại giao, sẽ qua kiểm duyệt chặt chẽ, phải nộp thuế trên cơ sở khai báo tại cửa khẩu.

2.2.    Những điều cần lưu ý khác:

          Tình hình an ninh, trật tự xã hội ở Brunei tương đối tốt. Một số dịch vụ như dịch vụ bưu điện, giao thông công cộng chưa phát triển. Ở Brunei chỉ có một số tuyến xe buýt công cộng nối giữa các trung tâm. Dịch vụ taxi hầu như không có.

          Giao thông, đi lại ở Brunei chủ yếu là xe tư. Xe cộ đi lại với tốc độ rất nhanh ngay cả trong nội thành. Các tuyến đường hầu như không có phần đường dành cho người đi bộ. Người đi bộ cần tránh vượt qua đường tại những nơi không có đèn báo.

           Người Việt Nam nhập cảnh Brunei khi gặp sự cố có thể liên hệ, yêu cầu  sự trợ giúp của Cơ quan đại diện theo địa chỉ sau:

           The Embassy of Vietnam,
           No. 9, Spg 148-3, Jalan Telanai,
           Bandar Seri Begawan,
           Brunei Darussalam
           Tel. (+673) 265 1580/1587/1560
           Fax. (+673)265 1574
           Email.vnembassy@yahoo.com.